การใช้ตะไคร้หอมไล่ยุง
ตะไคร้หอมมีลักษณะส่วนใหญ่คล้ายกับตะไคร้กอ ต่างกันที่กลิ่น ตะไคร้กอมาก แผ่นใบ
กว้างยาวและนิ่มกว่าเล็กน้อย จากกลิ่นของตะไคร้หอมนี้เองที่ยุงไม่ชอบ จึงมีการทำผลิต
ภัณฑ์ขึ้นเป็นจำนวนมาก เพื่อไล่ยุง เช่น ตะไคร้หอมโลชั่นพ่นไล่ยุงและทากันยุง,ธุปหอม
ไล่ยุงจากตะไคร้หอม,แต่ที่แปลกที่สุดเห็นจะเป็นทำเป็นเสื่อสมุนไพรไล่ยุง โดยการนำเส้น
ใยของต้นตะไคร้หอมมาท่อผสมกับต้นกกมาท่อเป็นเสื่อเมื่อนำเอาเสื่อสมุนไพรตะไคร้หอม
ไปแจกจ่ายชาวบ้านได้ปูนั่งปูนอน ปรากฏว่าได้ผลดีมาก ยุงไม่เข้าใกล้ ทดลองทำดูครับ
ที่จะแนะนำให้ทำเรียกว่า ตุ๊กตาไล่ยุง วิธีทำก็ดูไม่อยากเกินไป พอดีไปช่วยงานโครงการ
ยุทธศาสตร์พิฆาตยุงลาย ที่ อ.ระหารทราย จ.บุรีรัมย์ 16 พ.ค.52
ตุ๊กตาไล่ยุง วิธีทำ 1.นำตะไคร้หอม,ผิวมะกรูด มาหั่นแล้วแตกให้แห้ง
2.นำการบูรมาผสมกับตะไคร้หอมและผิวมะกรูด
3.นำส่วนผสมดังกล่าวมาห่อใส่ผ้าดิบแล้วผูกมัดตามจิตนาการให้รูป
ตุ๊กตาหรือลูกประคบเล็กๆ ดังรูปภาพ
4.นำตุ๊กดังกล่าวไปแขวนในตู้เสื้อผ้า,ห้องนอน,ห้องนั่งเล่น,ห้องน้ำ
ยุงลายไม่กล้าเข้ามาใกล้ ในงานเห็นขายตุ๊กตาละ 10 บาท ทดลองทำใช้ในหมู่บ้านได้
ปูนกินหมากควบคุมการวางไข่ยุงลาย
ภูมิปัญญาชาวบ้านจริง ๆไปค้นหามาแนะนำเพื่อนำไปใช้ในพื้นที่หาได้ง่ายราคาถูก ปูนกินหมาก
ของผู้เฒ่าผู้แก่นี้ใช้ในการควบคุมลูกน้ำได้ดี โดยเอาปูนกินหมากปั้นเป็นก้อนกลม ๆเท่าหัวแม่มือ
น้ำหนัก 21 กรัม ต่อหนึ่งก้อนนำไปตากแดดให้แห้ง การนำไปใช้ เอาปูนกินหมากที่ปั้นก้อนกลม
ตากแดดแห้งแล้วไปใส่ในโอ่งน้ำมังกรได้หนึ่งโอ่งไม่มียุงลายมาวางไข่ในโอ่งน้ำท่านแน่นอน
เปรียบเทียบค่าใช้จ่าย ระหว่างการใช้ทรายอะเบท กับปูนกินหมากตากแห้ง ได้ตัวเลขว่า
การใช้ปูนกินหมากตากแห้ง จะถูกกว่าการใช้ทรายอะเบทถึง 63 เท่า
การผลมะกูดควบคุมการวางไข่ยุงลาย
ผลมะกรูดที่อยู่ตามบ้านมีผู้ศึกษาและวิจัยว่าสามารถฆ่าลูกน้ำยุงลายได้ น่าจะเอาไปใช้ในหมู่
บ้าน การใช้ผลมะกรูด 3 ลูกต่อน้ำ 1 โอ่งมังกร จากศึกษาและวิจัย พบว่าใช้แบบผ่าซีกดีกว่าใช้
ใส่ลงเป็นก็ลองเอาไปทำที่บ้านดู สัก 4-5 วันก็เอามะกรูดออกแล้วเปลี่ยนใหม่ดีครับไม่เปลื่อง
การใช้ปลาควบคุมลูกน้ำ
ปลาหางนกยูง
ยุงลาย เป็นพาหะนำโรคไข้เลือดออการปราบยุงลายที่ง่ายที่สุด คือ การกำ
การกำจัดลูกน้ำ การใช้ปลากินลูกน้ำ เช่น การใช้ปลาหางนกยูง ขยายพันธุ์
เร็ว พันธุ์พื้นเมืองของไทยดูจะเหมาะ ลวดลายไม่ค่อยสวย แต่ทนทานต่อสิ่งแวด
ล้อม เหมาะสมกว่าปลาสวยงาม ปลาหางนกยูงเพศเมียตัวจะใหญ่กว่าเพศผู้บริ
เวณท้องจะใหญ่ตัวเมียอายุได้ 3 เดือนก็สามารถผสมพันธุ์ได้และจะออกลูกเป็น
ตัวครั้งละ 2-120 ตัวทุกๆ 4 สัปดาห์ ไปขอมาเลี้ยงได้ที่ สถานีอนามัยและ บ้าน
อสม.ในหมู่บ้านเมื่อได้แล้วให้นำมาใส่ในอ่างน้ำอาบที่มีขนาดใหญ่ 2-3 ตัว
เพศผู้และเพศผู้ ปลาหางนกยูงจะเป็นประโยชน์เมื่อนำไปใช้กินลูกน้ำยุงลาย
ปลากระดี่นา
ปลากระดี่นา เป็นปลาพื้นบ้านที่ชาวบ้านหาได้ง่ายมากเมื่อไปนา เป็นปลาที่มี
ขนาดเล็ก มีความสามารถกินลูกน้ำได้ดีมีความทนทาน การเลือกปลากระดี่
ที่จะนำไปปล่อยในอ่างน้ำอาบขนาดใหญ่ ให้เลือกตัวสดๆแข็งแรง ก็จะอยู่
นานถ้ามันเกิดตาย ก็หามาปล่อยแทน ปล่อยละ 2 ตัว
ปลากัด
ปลากัดบ้านหาช้อนตามสระหาง่าย เป็นปลาที่กินลูกน้ำได้ดีมากทนทาน
ต่อสิ่งแวดล้อม การปล่อยปลากัดในอ่างน้ำอาบให้ปล่อยตัวเดียว ถ้าปล่อย
2-3 ตัว ปลาจะกัดกันเอง อยู่ได้ทนบ้านไหนที่ปล่อยปลาที่กล่าวมาแล้วนี้
ในภาชนะที่ปล่อยจะไม่พบลูกน้ำ เป็นประหยัดง่ายห่างไกลจากสารเคมี
การใช้กับดัก
ปิ๊บฆ่าตัดตอน
ยุงลายพาหะำนำโรคไข้เลืออก ทีนำเชื้อไข้เลือดออกมี 2 ชนิด คือ ยุงลายบ้าน
ยุงลายสวน ยุงลายบ้านอาศัยหากินเลือดบริเวณบ้านในเวลากลางวันส่วนกลาง
คืนจะเกาะพักตามเสื้อผ้าที่ห้อยแหวนในที่มืด เมื่อได้ข้อมูลตรงนี้การใช้กับดักยุง
ลายเพื่อลดจำนวนยุงแบบง่ายๆ ให้หาปิ๊บเปล่ามาและใส่เสื้อผ้าที่ไม่ใช้แล้วลงไป
เอาไปตั้งไว้ในมุมมืดของบ้าน ช่วงเช้านำฝามาปิดแล้วนำไปตากแดดทั้งวันยุง
ลายเมื่อถูกความร้อนก็จะตาย ปิ๊บ 1 ใบ จะได้ยุงลายไม่ต่ำกว่า 25 ตัว นำไปวาง
สัก 2-3 ใบ ก็จะลดจำนวนยุงลายให้น้อยลง ได้มาจากชุมชนจอหอ จังหวัดนคร
ราชสีมา นวัตกรรม ปิ๊บฆ่าตัดตอน
เรือพิฆาตลูกน้ำยุงลาย
การกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลายการใช้กับดักลูกน้ำยุงลายใช้วิธีง่ายๆ
ได้ผลประหยัดทำได้ง่าย 1. หาขวดพลาสติกหรือใข้พวกน้ำดื่มที่มีฝาปิดนำ
มาเจาะรูด้านข้าง 2-3 รูให้อยู่ในด้านเดี่ยวกันให้ดูรูปภาพประกอบ 2. ให้นำ
ขวดพลาสติกหรือใช้ตัดเฉพาะเอาเอาแค่คอขวดประมาณ 2-3 รู นำไปใส่ใน
ขวดที่เจาะรูไว้ 3. นำไปลอยในโอ่งน้ำเพื่อเป็นกับดักลูกน้ำให้ด้านที่มีคอขวด
2-3 รูอยู่ด้านล่าง เท่านั้นเป็นอันว่าใช้ได้ ้จากนายนิพน สาทรานนท์ อสม.
ดีเด่นระดับชาติ ปี 2552 นวัตกรรม เรือพิฆาตลูกน้ำยุงลาย ในงานิทรรศการ
โครงการยุทธศาสตร์พิฆาตยุงลาย อ.ระหารทราย จ.บุรีรัมย์ 16 พ.ค.2552
สมุนไพรสกัดกำจัดลูกน้ำยุงลาย สอ.หนองฉิม
อัตราส่วนผสม
1. น้ำมันดีเซล 10 ลิตร 2. ใบยูคาลิปตัส 1 กิโลกรัม 3. ใบสะเดา 1 กิโลกรัม
วิธีการทำน้ำหมักสมุนไพรกำจัดลูกน้ำยุงลาย
1. หั่นใบยูคาลิปตัส และใบสะเดา
2. นำใบยูคาลิปตัส ใบสะเดา(ตามข้อ 1)ใส่ลงในถังนำน้ำมันดีเซลหรือไบโอดีเซล
เทลงในถังพอท่วม ใบยูคาลิปตัส ใบสะเดา หมักแช่ไว้ 24 ชั่วโมง
3. กรองเอาน้ำสกัดไปฉีดพ่นในภาชนะที่มีลูกน้ำยุงลาย และฉีดพ่นยุงตัวแก่
ส่วนที่เหลือหมักต่อไปเรื่อยๆ
วิธีใช้
นำสมุนไพรสกัดฯใส่กระป๋องฉีดพ่นตามภาชนะที่มีลูกน้ำยุงลาย เช่นยางรถยนต์
ภาชนะเหลือใช้ที่มีน้ำขังท่อระบายน้ำทิ้ง บริเวณน้ำท่วมขัง ทิ้งไว้ 20-30 นาที
ลูกน้ำยุงลายจะตาย หรือใช้ฉีดพ่นยุงตัวแก่ตามอาคารบ้านเรือน
( นอกจากนี้ยังฉีดฆ่ามด ปลวก ได้)
วิธีการเปิดก็อกน้ำให้ไหลหยดช้าๆ
การเปิดก็อกน้ำไหลหยดช้าๆตลอดเวลาเมื่อน้ำหยดจะทำให้เกิดการกะเพื่อมเป็นคลื่น
ภายในภาชนะ ยุงลายจะไม่วางไข่ ไม่ต้องเทน้ำทิ้งทุกสัปดาห์ประหยัดน้ำได้ดีด้วย น่าจะใช้ได้ดีใน
ภาชนะที่อยู่ใกล้ก็อกน้ำ
